Góra ta kryje w sobie tajemnice – tajemnice milionów pielgrzymów, którzy od XII wieku przybywali tu, do kapliczki na Górze Chełmskiej w Koszalinie. Teraz w tym miejscu znajduje się Sanktuarium Przymierza, jedyne na świecie sanktuarium szensztackie poświęcone przez Jana Pawła II w 1991 r. Jego nazwa nawiązuje do IV pielgrzymki papieża Polaka do ojczyzny i przypomina, by każdy z nas budował życie osobiste i rodzinne na Bożej woli wyrażonej w Dekalogu. Ze szczytu góry na Koszalin i całą diecezję spogląda w swoim wizerunku Matka Boża Trzykroć Przedziwna (Córa Boga Ojca, Matka Syna Bożego i Oblubienica Ducha Świętego). Ukoronowanie obrazu w 2000 r. było wyrazem trwania w służbie Ewangelii, świadectwem miłości i wdzięczności za tysiąc lat Kościoła na Pomorzu. Maryja otrzymała wówczas tytuł Królowej Przymierza, by jako Przewodniczka i Wychowawczyni prowadziła w nowe czasy. W 2021 r. bp Edward Dajczak powołał nowego kapelana przy sanktuarium, ks. prof. Janusza Bujaka.

Wszystkie sanktuaria szensztackie na świecie wyglądają identycznie pod względem wystroju architektonicznego i wyglądu zewnętrznego. Kiedy powstają, znajdują się w nich: obraz Matki Bożej, figury świętych apostołów Piotra i Pawła oraz św. Michała Archanioła, Krzyż Jedności (ma szczególne znaczenie w Ruchu Szensztackim – ukazuje jedność Chrystusa i Jego Matki, którzy zjednoczeni z Ojcem tworzą jedno w przymierzu) oraz stągiew, która zachęca do składania małych duchowych ofiar, tzw. wkładów do kapitału łask (to dowody miłości do Boga i Matki Bożej).

Kolejne symbole pojawiają się później, w miarę jak ruch pielgrzymkowy się rozwija; to: Oko Opatrzności Bożej i korona. Ostatni symbol, umieszczony w sierpniu br. w sanktuarium na Górze Chełmskiej, to znak Ducha Świętego. Bogata symbolika jest złączona z życiem duchowym danej diecezji, przypomina też o przymierzu Boga z człowiekiem i o tym, że Maryja udziela trzech łask: wewnętrznej przemiany, apostolstwa i zadomowienia w Sercu Boga. Założyciel Międzynarodowego Ruchu Szensztackiego – sługa Boży ks. Józef Kentenich pragnął bowiem, aby sanktuarium było miejscem nabierania sił duchowych i moralnych.

Piękno, obecność i relacje

Na Górze Chełmskiej są wytyczone szlaki turystyczne, które z Koszalina prowadzą po paśmie wzniesień morenowych. Docierają tu pielgrzymi indywidualni, w grupach, na rowerach, osoby spacerujące, uprawiające nordic walking czy biegające. Wielu na szczycie góry klęka przed obliczem Maryi i zatrzymuje się na ciasto i herbatę w „Gościńcu”, czyli kawiarence z wiatą. Łączenie wymiarów religijnego i turystyczno-rekreacyjnego jest jedną z cech charakterystycznych tego niepowtarzalnego miejsca. Piękno przyrody, atmosfera i klimat otwarcia kierują myśli ku Stwórcy. Na Górze Chełmskiej, zwanej też Górą Przymierza – Górą Spotkań, można doświadczyć obecności Najwyższego, „spotkać” Maryję oraz ubogacić się w relacji z drugim człowiekiem. Dlatego w diecezjalnym centrum ruchu przy Sanktuarium Przymierza podejmowane są projekty: Kazania na Górze (cykl katechez dla dorosłych głoszonych w każdą ostatnią niedzielę miesiąca od kwietnia do października, poruszających m.in. tematykę błogosławieństw, Dekalogu, sakramentów, darów Ducha Świętego; ostatnie to „Biblijne kobiety – inspirują dziś...”), Apostolat Pielgrzymującej MTA (Mater Ter Admirabilis – Matki Trzykroć Przedziwnej), Dzień Kultury dla Góry (inicjatywa zrodziła się w związku z tradycją Góry Chełmskiej, która od wieków jest szczególnym miejscem kulturowym w regionie południowego Bałtyku, a jej celem jest prowadzenie do Boga przez kulturę, promowanie kultury chrześcijańskiej i rodziny oraz integracja społeczeństwa), warsztaty: dla dzieci „Od Karola do Jana Pawła II”, Warsztaty ze św. Janem Pawłem II czy plastyczne i kulinarne „Ciasteczkowe szaleństwo”. Do tego miejsca przybywa Diecezjalna Pielgrzymka Rodzin Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej w główną uroczystość odpustową. Kroniki historyczne mówią, że odpust na Górze Chełmskiej, przypadający 15 sierpnia, został ustanowiony bullą papieża Bonifacego IX już 29 grudnia 1400 r. dla kapliczki Najświętszej Maryi Panny, która się tam wówczas znajdowała. Dziś w miejscu średniowiecznej kapliczki stoi sanktuarium Matki Bożej, gdzie Maryja jest otaczana niezmiennie kultem.

Jak bije serce tego sanktuarium, można usłyszeć podczas: Mszy św. o godz. 12 w niedziele i 17 w tygodniu; adoracji Najświętszego Sakramentu w niedziele w godz. 13-15 i czwartki w godz. 15-16.30; błogosławieństwa dzieci w każdą 1. niedzielę miesiąca, błogosławieństwa rodziców oczekujących potomstwa w 2. niedzielę miesiąca; Dnia Przymierza każdego 18. dnia miesiąca w czasie Mszy św. o godz. 18, a wcześniej – adoracji Najświętszego Sakramentu w godz. 12-17.30, oprócz lipca i sierpnia.

Sacrum i cisza

O miejsce to dba i służy pielgrzymom pięć sióstr z Szensztackiego Instytutu Sióstr Maryi. To one – mimo nikłych zasobów finansowych – podjęły śmiały projekt powołania do życia Centrum Pielgrzymkowo-Turystycznego im. Jana Pawła II. Były przekonane, że musi ono powstać, bo przecież pielgrzymi muszą być godnie przyjmowani u Królowej. I tak właśnie się dzieje. Wokół wieży widokowej stoi już duży obiekt, którego budowa, trwająca 10 lat, przekroczyła półmetek. – Wysławiam Bożą Opatrzność i utwierdzam się w tym, że dla Boga nie ma rzeczy niemożliwych, że On może wszystko! – mówi s. M. Joanna Bartyś z Szensztackiego Instytutu Sióstr Maryi, przełożona domu sióstr na Górze Chełmskiej w Koszalinie. – Nie wiemy, kiedy budowa się zakończy. My jednak, nie tracąc pewności, że to dzieło Maryi, niezachwianie wierząc w Bożą Opatrzność i pomoc Królowej, za naszym ojcem założycielem ks. Józefem Kentenichem każdego dnia z ufnością powtarzamy: Mater perfectam habebit curam et victoriam (Matka się doskonale zatroszczy i zwycięży). Centrum ma stanowić przedłużenie sanktuarium maryjnego, gdzie pielgrzymi i turyści, których przybywa niemało, będą mogli schronić się przed deszczem, zimnem, zaczerpnąć sił, ciszy i duchowego bogactwa sanktuarium, a przede wszystkim promować duchowe dziedzictwo św. Jana Pawła II – pielgrzyma Góry Chełmskiej oraz poznawać historię tego miejsca i diecezji. Przybywających do centrum od 2020 r. wita Niepokalana. Siostra Joanna wyjaśnia: – Figura przypomina, że cisza, za którą dzisiejszy człowiek świadomie lub jeszcze w sposób nieuświadomiony tęskni, ma swoje źródło nie tylko w zewnętrznych okolicznościach, ale we wnętrzu człowieka; w przejrzystości jego wewnętrznych władz: serca, myśli i woli. Trzykroć Przedziwna Matka i Zwycięska Królowa Szensztatu, która obrała swój tron w sanktuarium na Górze Chełmskiej, słynie jako Wychowawczyni człowieka. Ona przez drogę samowychowania, do której nie zmusza, ale zaprasza człowieka (bo to jest proces, który każdy musi dobrowolnie podjąć), wprowadza w życie ład i przejrzystość, czyli wspomnianą ciszę oraz to, co się z nią wiąże: utęskniony pokój w ludzkich sercach, a także w rodzinach i na całym świecie. Zależy nam więc ogromnie na strzeżeniu sacrum i ciszy tego miejsca, na stworzeniu tutaj warunków dla tych, którzy szukają pokoju w tak niespokojnym dziś świecie, i na doprowadzeniu ich do Maryi – najlepszej Wychowawczyni i Królowej Pokoju.

Za co dziękują i o co proszą?

Skarbem sióstr szensztackich jest księga kryjąca świadectwa pielgrzymów. Można w niej m.in. przeczytać: „Dziękuję za moje życie. Dziękuję za dobre i złe chwile. Dziękuję za porażki i sukcesy. Dziękuję za to, co w życiu dostałam. Dziękuję za dobre zdrowie, które pozwala mi dawać innym to, co we mnie najlepsze, oraz czerpać z życia to, co mi potrzebne do stawania się lepszą”; „Matko Boża, dziękuję, że nie piję i jestem zdrowy. Proszę, żebyś opiekowała się całą moją rodziną. Dziękuję za moich bliskich. Broń mnie przed diabłem!”; „Tak jak kiedyś, o Matko, oddałem Ci mój problem, tak dziś oddaję Ci w Matczyne ręce moje powołanie. Kocham Cię”; „Przenajświętsza Matko Trzykroć Przedziwna, dziękujemy Ci za ocalenie nas w wypadku komunikacyjnym”; „Dziękuję za moje życie. To właśnie tu moi rodzice modlili się o moje życie i zdrowie. I o moje narodzenie”, a rodzice napisali: „Matko Przenajświętsza, to tutaj 11 lat temu z mężem prosiliśmy Cię o dar, jakim jest macierzyństwo i ojcostwo. Dziś nasz syn Patryk ma 10 lat, jest zdrowym i szczęśliwym dzieckiem. Medycyna zawiodła, a Ty Matko – nie! Dziś znów tu jesteśmy, ale po to, by podziękować”; „Kochana Matko Boża, dziękuję Ci za uzdrowienie mojego syna. Proszę o zdrowie i potrzebne łaski”; „Matko Przenajświętsza, bądź nam drogą i opieką, błogosław nam, nasz naród i nasze rodziny. Wlewaj w serca ludzi pokój i zaufanie do Twojego prowadzenia”.